Soms, door een buitengewoon toeval, kan een onbekende schrijver uit de vergetelheid herrijzen. De Vlaamse fictieschrijver Rob Geukens werd op een treinstation geïntrigeerd door een dun blauw boekje in een zwerfboekenkast: Het ongemak, van Piet Apol. (1915-1957) Rob las het en werd gegrepen door de fantastische, absurdistische en vervreemdende verhalen. Geïnspireerd door deze vertellingen schreef hij een verhaal in dezelfde stijl voor Fantastische Vertellingen, nummer 66, een geïllustreerd tijdschrift voor sciencefiction, fantasy en speculatieve fictie.

Daarin deed hij een oproep aan collega-schrijvers om een verhaal te schrijven in de stijl en thematiek van Piet Apol. Om in de juiste stemming te komen was het uiteraard de bedoeling dat de auteurs eerst kennis zouden maken met het zeldzame boekje, dat door Rob van de ondergang was gered. Hierdoor reisde de kwetsbare bundel van schrijver naar schrijver dwars door Nederland en Vlaanderen.

Ik meldde me aan als een van de geïnteresseerden, en ook ik werd gegrepen door de verhalen. Apol was geen stilist, maar wel een intrigerende verteller, wiens werk in de stoffige jaren vijftig anoniem bleef.

Gelukkig zorgde de ontdekking van een zwervend exemplaar van Het ongemak ervoor dat in de geest van zijn werk een nieuwe bundel verscheen, geschreven door jonge talenten en de oude garde van schrijvers van fantastische literatuur.

Rob Geukens schrijft in het voorwoord: ‘Apol speelt vaak met de vraag wat realiteit is, en wat ingebeeld, en wat ingebeeld, ook wat zelfbeeld en identiteit betreft. Zijn we wie we zijn, of worden we wat we denken wie we zijn?’

Kernachtig en goed samengevat.

Mijn bijdrage is het verhaal Ergens in de verte, waarin de eenzame en wereldvreemde hoofdpersoon Georg terugkeert naar de plekken in de stad waar hij in een ver verleden gelukkig was. Wanneer deze plekken worden afgebroken, verdwijnen daarmee niet alleen zijn herinneringen, maar wordt geleidelijk ook zijn bestaansrecht uitgewist.

Het is een verhaal over mentaal en fysiek verval; Georg leefde alleen nog maar van zijn herinneringen.

De Vondst, met als ondertitel Schrijven tegen de vergetelheid, verscheen februari 2025. Het is een verhalenbundel met 19 zeer diverse, mooie en intrigerende verhalen, in de stijl en thematiek van Piet Apol.

Rob Geukens is de samensteller, Yvonne Apol – de dochter van Piet- heeft de fraaie cover geschilderd, en Mike Jansen is de uitgever (Edge Zero) en ontwerper van de omslag.

Mooi om te zien hoe een vergeten schrijver door collega’s van latere generaties onder de aandacht komt.

© Marco Knauff